PREZENTACJA  GMINY  WĘGORZEWO

         Gmina Węgorzewo leży w północno - wschodniej części województwa warmińsko - mazurskiego i graniczy z gminami: Budry i Pozezdrze (powiat węgorzewski), Srokowo (powiat kętrzyński), Giżycko (powiat giżycki). Na północy gmina Węgorzewo na odcinku ok. 12 km graniczy z obwodem Kaliningradzkim. Znaczną część gminy obejmują obszary chronionego krajobrazu. Walory te sprawiają, że gmina Wegorzewo zaliczana jest do gmin turystycznych, kojarzących się z wypoczynkiem, kontaktem z przyrodą, wędkarstwem, sportami wodnymi (żeglarstwo, windsurfing) oraz sportami zimowymi (narciarstwo, saneczkarstwo, łyżwiarstwo i bojery). 
         Na przestrzeni ostatnich kilku lat zaczęła się rozwijać infrastruktura turystyczna. Obecnie na terenie Gminy Wegorzewo istnieje około 1200 sezonowych miejsc noclegowych i 300 miejsc całorocznych w 50 obiektach typu: pensjonaty, motele, hotele, ośrodki wczasowe. Baza gastronomiczno - konsumpcyjna jest w stanie pomieścić jednorazowo 800 osób, a w sezonie dodatkowo 500 osób. Gmina, aby uatrakcyjnić turystom pobyt w naszym mieście, rokrocznie przygotowuje bogaty kalendarz imprez kulturalnych, sportowych
i rekreacyjnych. Imprezami stałymi są: Wybory Miss Węgorzewskiego Lata, Węgoszanty, Regaty o Puchar Burmistrza Węgorzewa, Międzynarodowy Jarmark Folkloru, Szuwary, Biegi o Błękitną Wstęgę Mazur i Półmaraton Węgorza.
        Rozwój bazy turystycznej, zachowanie czystość wód i powietrza - największych atutów naszej gminy stymuluje realizacja przez gminę inwestycji komunalnych. Możemy poszczycić się nowoczesną oczyszczalnią ścieków wraz z nową stacją uzdatniania osadów stałych, kolektorem sanitarnym Łuczańska, Zacisze i Kal - Węgorzewo, dobrze przygotowanym wysypiskiem śmieci, częściową modernizacją systemu grzewczego miasta, modernizacją oświetlenia ulicznego, oddaniem do użytku segmentu A i B Gimnazjum oraz rozpoczęcie budowy hali sportowej. Obecnie w gminie posiadamy 211 km sieci wodociągowej, do której podłączonych jest 1800 budynków. Do sieci kanalizacyjnej o długości 36,6 km połączonych jest 900 budynków. Na terenie gminy przebiega ogółem 273,3 km dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych.
         Podobnie jak wiele innych gmin borykamy się z problemami wysokiego bezrobocia, które jest ceną transformacji kraju. Likwidacja PGR-ów, upadek licznych zakładów pracy, ograniczenie usług bytowych, leczniczych i innych doprowadziły do osiągnięcia w miesiącu październiku 2001 r. stopy bezrobocia na poziomie 31,7%.
        Społeczeństwo naszego regionu przedstawia interesującą mozaikę etniczną i wyznaniową. Mają tu swoich wyznawców kościoły: rzymskokatolicki, grekokatolicki, prawosławny, ewangelicko-augsburski, zielonoświątkowców. Około 40 % stanowi ludność pochodzenia ukraińskiego - przesiedlona w akcji "W". Niewielki procent Białorusini, Litwini i Mazurzy, pozostali reprezentują wszystkie niemal regiony Polski. Chęć kontaktów z bliskimi w swoich ojczyznach, zachowanie tożsamości narodowej oraz kultywowanie tradycji zainspirowała władze samorządowe do nawiązywania kontaktów z miastami bliźniaczymi w różnych krajach. Gmina Węgorzewo utrzymuje stałe kontakty z Czerniachowskiem w Obwodzie Kaliningradzkim, z Rotenburgiem w Niemczech, Leffrinckoucke we Francji oraz Jaworowem na Ukrainie. Współpraca z miastami bliźniaczymi obejmuje wymianę kulturalną, wymianę grup młodzieżowych i sportowych w ramach organizacji wypoczynku letniego. W czasie spotkań delegacji następuje wymiana doświadczeń w zakresie gospodarki komunalnej i ochrony środowiska. Nierzadko otrzymaliśmy pomoc w postaci środków medycznych oraz nasze społeczeństwo niosło pomoc naszym sąsiadom zza północnej granicy.

 HISTORIA  WĘGORZEWA     

         O początkach miasta wiadomo bardzo niewiele. Istnieją jedynie skąpe
i często sprzeczne ze sobą wiadomości historyczne. Dawne kroniki opowiadają o pogańskim grodzie "Angetete", istniejącym ok. 1200 r. w miejscu gdzie Węgorapa wypływa z Mazur. Gród ten został zniszczony, gdy krzyżacy rozpoczęli kolonizację terenów Galindii. W 1335 r. zakon krzyżacki zbudował nad brzegiem Mamr zameczek, który w 1365 r. spaliły wojska księcia litewskiego - Kiejstuta. W 1398 r. zbudowano nowy zamek, o 2 km na północ od jeziora.
         Na początku XVI w., o kilkaset metrów od zamku, założono osadę Nowa Wieś. W 1514 r. Nowa Wieś otrzymała przywilej lokacyjny i 60 łanów ziemi, natomiast w 1571 r. książę pruski Albrecht Fryderyk nadał osadzie prawa miejskie. Wraz z tym nastąpiła zmiana nazwy na Angerburg (od zamku). Pierwszym burmistrzem został Adam Krupa. Mazurzy nazywali miasto Węgoborkiem, a w 1946 r. nadano mu nazwę Węgorzewo.
         Poważne szkody poczynili w mieści Tatarzy, sprzymierzeńcy  wojsk polskich w wojnie ze Szwedami i Brandenburczykami, w latach 1656 i 1657. W latach 1656, 1707 oraz 1825 i 1826, 1854 nawiedzały Węgorzewo pożary.
         Z  Węgorzewa pochodził znany przyrodnik Jarzy Andrzej Helwing (1666-1748). W latach 1734 i 1736 na zamku węgorzewskim bawił król polski Stanisław Leszczyński. Przybył tu po ucieczce z obleganego przez Rosjan i Sasów Gdańska jako gość króla pruskiego.
         W 1858 r.  Węgorzewo uzyskało pierwsze połączenie drogowe oraz połączenie kolejowe na przełomie XIX i XX w.
         W 1914 r. na pewien czas zajęli miasto Rosjanie, zmuszeni do odwrotu ostatecznie w lutym 1915 roku.
         Przed II wojną światową rozwinął się w mieście sport żeglarski i bojerowy (na Mamrach rozegrano nawet Mistrzostwa Europy w bojerach). Wybudowano wówczas dwa eleganckie hotele: "Deutsche Haus"  i  "Schlosshotel".
         24 stycznia 1945 r. Węgorzewo zdobyli Rosjanie.
         Z Węgorzewa wywodzi się wielu sławnych i znanych  ludzi, m.in. wymieniony wyżej Jerzy Andrzej Helwing - twórca katalogu roślin, lekarz i pastor, znany był na całym świecie. Na jego cześć Japończycy nazwali jego nazwiskiem roślinę. Znani byli także: Szymon Grunau - kronikarz (zm. ok. 1531 r.), Myślęta Celestyn - był kilkakrotnie rektorem uniwersytetu w Królewcu; Obitz Kurt (1907-1945) dziennikarz, działacz mazurski; Jerzy Krzysztof Pisański (1725-1790) pedagog, historyk, pisarz, filozof; Samuel i Jan Władysław Suchodolscy - znani kartografowie i inżynierowie, twórcy wodociągów w Węgorzewie. W Sztynorcie Dużym mieszkał Henryk Lehndorff, który należał do grupy spiskowców przygotowującej zamach na Hitlera w kwaterze pod Kętrzynem. Schwytany przez gestapo został powieszony w Plotzenau 4 września 1944 roku; Piotr i Mieczysław Ejsmontowie są legendą polskiego żeglarstwa.

  POWIERZCHNIA  MIASTA  I  GMINY         

Powierzchnia gminy wynosi 341 km². 

 LUDNOŚĆ

        Miasto i gminę Węgorzewo zamieszkuje 17 613 mieszkańców, z czego Miasto Węgorzewo - 12 009 mieszkańców. Gminę - 5 604 mieszkańców.

 PRZYRODA

1. Ogólna charakterystyka obszaru

        Miasto i gmina Węgorzewo położone są na początku szlaku Wielkich Jezior Mazurskich nad rzeką Węgorapą. Powierzchnia gminy wynosi 341 km2 , z czego 18,5% zajmują lasy, a 18% rzeki i jeziora.
        Klimat uznany jako "ostry" (roczna amplituda należy do najniższych w Polsce i wynosi 6 stopni C, a okres wegetacji jest o 4 tygodnie krótszy niż w Polsce centralnej i trwa ok. 185 dni). Średnie roczne opady atmosferyczne wynoszą 500-700 mm. Pokrywa śnieżna zalega przeciętnie ok. 90 dni. Do zjawisk niekorzystnych należą silne wiatry o średniej prędkości 4,2 m/s - zimą dochodzące do 10 m/s. Gleby na ogół dobre, głównie w klasie bonitacyjnej IIIa, IIIb, IVa (stanowią 85% użytków rolnych). Przeciętne wzniesienie terenu gminy wynosi 123 m n.p.m. Teren obniża się z południowego-wschodu ku północnemu-zachodowi. Najniższy punkt położony jest nad jeziorem Oświn.
        Na tym obszarze znajdują się tereny o wybitnych walorach przyrodniczo-krajoznawczych, w tym istniejące parki krajobrazowe. Teren gminy charakteryzuje się zróżnicowaną rzeźbą terenu. Tu właśnie przebiegają szlaki turystyki wodnej o randze międzynarodowej (szlak Wielkich Jezior Mazurskich).

2. Zasoby przyrodnicze

- Wody jezior: Mamry, Święcajty, Stręgiel, Kirsajty, Łabap, Sztynorckie, Pniewskie, Oświn, Rydzówka, Węgielsztyn - zaliczane są do pierwszej i drugiej klasy czystości;
- Rzeki: Węgorapa, Sapina, Rawda, Ruda;
- Kanały: Węgorzewski, Młyński i niedokończony Mazurski;
- Powietrze na tym obszarze jest najczystsze w Polsce.

3. Tereny i obiekty podlegające prawnej ochronie przyrody i krajobrazu 

   Rezerwaty przyrody:

- wyspy na jeziorach Mamry i Kirsajty - rezerwat ornitologiczny o pow. 216 ha;
- wyspy i półwysep na jeziorze Rydzówka - rezerwat ornitologiczny o pow. 26  ha;
- "Siedem wysp" na jeziorze Oświn - rezerwat ornitologiczny o pow. 999 ha;
- "Mokre" w Sztynorcie - rezerwat florystyczny o pow. 4,5 ha

   Pomniki przyrody:

- Dęby: Park im. Helwinga - 3 szt. , nad kanałem Młyńskim - 1szt., ul. Pionirów - 1 szt.
- Dęby szypułkowe: Kietlice - 3 szt., modrzew: ul. 3 Maja (park) - 2 szt.,  aleja dębowa: Sztynort - 33 szt., ul. Portowa - 1szt., ul. Zamkowa - 1szt.
- Lipa: ul. 3 Maja (park) - 1 szt.
- Topola: ul. Pionierów - 1 szt.

  Bogactwa naturalne

Kopaliny: torf, kreda jeziorna, iły, glina, wapno łąkowe;

Kruszywa: - piasek, żwir, głazy mające zastosowanie w budownictwie, 
               - bursztyn (sporadycznie nad jeziorem Mamry), 
               - lasy, które dostarczają runa i drewna na eksport,

Jeziora: bogactwo ryb.              

 Lp.